قدیمی ترین آتشکده های تهران

درب مهر

درب مهر

بلاخره بعد از مدتها هفته گذشته وقتی دست داد تا سری به یکی از قدیمی ترین آتشکده های تهران بزنیم:

۱- بنای اصلی:

این مکان تاریخی و مقدس در خیابان نوفل لوشاتو - خیابان میرزا کوچک خان قرار دارد.و دارای مساحت  بسیار کمی است .درب اصلی این ساختمان دری چوبی بسیار بزرگی است که خود به تنهایی گویای قدمت این مکان می باشد.برای ورود بعد از گذشتن از یک راهرو وارد حیاط آتشکده می شویم در ابتدای حیاط یک حوض بیضی شکل فیروزه ای رنگ با دو درخت سرو در اطراف آن وجود دارد که زیبایی خاص به این مکان بخشیده است و در انتهای حیاط سوئیت سرایداران قرار دارد. امااصلی ترین قسمت این مکان ساختمانی(سالن نیایشگاه)وسط حیاط است که آتشکده در آن واقع شده در جلوی این ساختمان ستون های بلندی قرار دارد که بی شباهت به ستونهای تخت جمشید نیست و با دیدن آنها نا خودآگاه از این دیار ماشینی پا به ایران باستان می گذاری .پس از ورود به ساختمان در قسمت مرکزی آن یک اتاقک می بینید که محل نگهداری آتش است این اتاقک از 3پنجره کوچک و یک در ورودی تشکیل شده که در وسط سالن نیایشگاه قرار دارد که تنها موبدان اجازه ورود به این مکان را دارند.روشنایی این اتاقک از طریق چراقهای روغنی موجود در آن تامین می شود.لازم به ذکر است امکان گشتن کامل به دورخانه آتش وجود ندارد زیرا قسمت غربی آن توسط دیوار بسته شده است و این سبک معماری برای جلوگیری از طواف و چرخیدن بدور آتش انجام شده.

صندلی های موجود در این نیایشگاه در اطراف این اتاقک چیده شده بطوری که در هنگام نیایش. آتشکده در روبروی افراد قرار دارد.میز و صندلی های موجود در این مکان بسیار قدیمی می باشند و اکثر آنها از طرف خانواده های زرتشتی وقف این مکان شده و قدمتی بیشتر از ۲۰ سال دارند بطوری که تاریخ وقف یک از آنها سال ۱۳۱۹ بود.

۲- قدمت*نمادها * آیین ها

در گفتگوی عامیانه ی زرتشتیان به این مکان معبد گفته نمی شود بلکه واژه "درب مهر" را که از سالهای کهن به این مکان نیایش اطلاق می شده هنوز حفظ نموده اند.قدمت این مکان طبق سنگ نوشته ای که بر بالای ساختمان آجری نصب شده مربوط به سال ۱۲۸۶ خورشیدی می باشد اما بر اساس گفتگویی که با راهنمای آتشکده داشتیم حدود سال ۱۲۸۴ برای اولین بار آتش آن بصورت روشن از درب مهر یزد به این مکان آورده شده و تا کنون این آتش همچنان فروزنده نگاه داشته شده.

نماد فروهر این ساختمان از یک طرح بسیار قدیمی گرفته شده است. لازم به ذکر است در ایران باستان دونماد فروهر وجود داشته یکی نماد صلح و دیگری نماد جنگ که نماد مرسوم امروزی فروهر صلح می باشد اما نمای این بنا فروهر جنگ است که دارای 2 چنگال به سمت زمین است و در دست انسان فرزانه بجای حلقه تیرو کمان وجو دارد.در قمست راست این فروهر شاه گشتاسب وجود دارد که طبق روایات قدیمی پادشاه یاری کننده زرتشت در آن زمان بوده در سمت چپ نماد آتش روشن وجود دارد و در قسمت بالا خورشید.

مراسم هایی که در حال حاضر در این مکان برپا می شود اوستا خوانی ومراسم سال و روز در گذشتگان و شش جشن گهنبار می باشد.

برای ورود به نیایشگاه چه زرتشی و چه غیر زرتشتی باید مناسک خاصی را بجا آورند بطور مثال: باید بدون کفش وبا سرهای پوشیده وارد شوند و به این منظور در داخل سالن کلاه مخصوصی برای آقایان در نظر گرفته شده است.یک رسم قدیمی که در این مکان وجود دارد این است که هیچ شمعی در آن روشن نمی شود بلکه نیایش کنندگان چراغهای روغنی به منظور ادای نذر روشن می کنند. کتابهای نیایش موجود دراین مکان که برای استفاده نیایش کنندگان در نظر گرفته شده و اکثر آنها وقف می باشد اوستا به زبان دین دبیره وگجراتی است.